Son zamanlarda bitkisel üretimle ilgili kişiler arasında ciddi bir tartışma sürüyor.
Bu tartışmanın merkezinde "dünyanın en hızlı büyüyen sert ağacı paulownia" var.
Neden en hızlı büyüyen dendiğinde cevap yaklaşık 4 yılda bir metreküp kereste üretmesi veya özellikle dikimden bir sonraki yılda bir anda 4 metre kadar boy atması sanırım. Sanırım diyorum çünkü açıkçası kavak veya okaliptus ile yapılmış karşılaştırmalı bir deneme-araştırma sonucu görmedim.
Neden "sert ağacı" olarak özellikle belirtiliyor diye bir soru da oluşabilir. Çünkü dünyanın en hızlı büyüyen ağacı "bambu". Bambunun büyümesi gözle bile izlenebiliyor. Ancak sert ağaç sınıfına giremiyor.
Gel gelelim yukarıda yazdıklarımın aslında hiç bir anlamı yok.
Çünkü canlı bilimde ve özellikle tarım biliminde bir bitki veya hayvan "en hızlı büyüyen" ya da "en verimli" olamaz.
Yani şu tip beyanlar uygundur: xxx ağacı xxx bölgesinde hızlı büyür, xxx hayvanının xxx koşullarında süt verimi yüksektir.
Hatta şu da denebilir: xxx hayvan türünün xxx koşullarındaki süt verimi, diğer tüm türdeşlerinden fazladır.
Beyanlar ve tespitler bu şekilde olmayınca her kafadan bir ses çıkıyor ve bilginin doğruluğu hep şüphe uyandırıyor.
Peki Paulownia Hakkındaki Gerçekler Nelerdir ?
Burada size çok cazip rakamlar koyabilirim.
Söz konusu ağaç ile ilgili inanılmaz bilgiler verebilirim. Çok da hatalı olmaz.
Örneğin diyebilirim ki paulownia dünyanın en hızlı büyüyen ağacıdır. 4 yılda 1 metreküp kereste üretir. Kerestesi çok yüksek kaliteli ve metreküp fiyatı 400 USD' dir. Buna göre bir hesap yaparak dekara 60 ağaç dikerek 4 yılda 60 metreküp kereste alındığını, bunun da 24.000 USD yani yıllık dekara 6.000 USD, Türk Lirası ile yıllık 10.000 TL' nin üzerinde gelir getirdiğini hesaplayabiliriz...
Ancak iş uygulamaya gelince böyle olmuyor.
Paulownia büyüme hızı nedir?
Biraz önce bitkisel ve hayvansal üretimde bir canlının büyüme, verim durumu konusunda beyanın bazı kriterler olmadığı sürece geçersiz olduğunu söylemiştik.
Açıkçası Paulownia bazı koşullar oluştuğunda dünyanın en hızlı büyüyen sert ağacıdır.
Bu ağaç yapısı gereği; sıcak seven, bol su ve azot gereksinimi olan, rüzgardan hiç hoşlanmayan bir ılıman iklim bitkisidir. Elbette soğuğa dayanan varyeteleri mevcuttur ve çok soğuk iklimlerde yetiştirme denemeleri de olumlu sonuç vermiştir ancak bu koşullarda ağacımız bölgenin en hızlı büyüyen ağacı olmaktan uzaklaşacak, kendine uygun olmayan bölgede bir yetim gibi büyüyecektir.
Ayrıca hiç bir yerde yazılmadığı ve söylenmediği şekilde bu ağacın yaprakları çok narindir. Rüzgardan, özellikle toz taşıyan rüzgarlardan çok etkilenir. Eğer dikildiği yer rüzgarlı ise, büyüse bile çok zorlanacak, gerçek verim değerlerine asla ulaşamayacaktır.
Örnek bölge olarak bu ağacı Tarsus, Mersin, Hatay' da rüzgarsız alanlara diktiğinizde (başıboş da bırakmazsanız), kısa süre içerisinde inanılmaz bir hızda büyüyecek ve büyük oranda tanıtımlarında bahsedilen verimleri yakalayacaktır.
Ancak her şekilde Yozgat' ın yüksek ve rüzgarlı bir yerinde bir dere kenarına paulownia ve kavak ağacı dikip izlesek, kavak mutlaka daha hızlı büyüyecektir.
Paulownia kereste satış fiyatı nedir?
Bu soruya cevap vermeden önce size şunu sorayım: diyelim elinizde size ait 1 kg ağırlığında kocaman bir elmas var, ancak kimse elmas satın almak istemiyor. Bu durumda bu elmastan para kazanabilir misiniz? Böyle bir durumda bu elması kolye yaptırıp boynunuza takabilirsiniz. Hatta bu da yorucu olacağı için evinize süs olarak koyarsınız. Ancak bu sözde değerli madde size para kazandırmaz.
Açıkçası fiyat, piyasa koşularında belirlenir. Elinizdeki ürünün değeri olası müşterilerin ihtiyacına, benzer ürünlerin fiyatına, rakiplerin ürünlerini piyasaya verme durumu, miktarı ve fiyatına göre belirlenir.
Ve yine açıkçası ülkemiz koşullarında kereste ihtiyacı olan kişi ve kurumlar özel olarak paulownia kerestesi talep etmemektedir. Kerestenin diğer bir çok ağaca göre kaliteli olduğu doğrudur ancak bu değer olası müşterilere ürünü tanıtmak, beğendirmek ve uygun fiyatla alımlarını sağlamak ile mümkün olabilir.
Bildiğim ve gördüğüm kadarı ile paulownia ortalama koşullarda 4-7 yılda (tohumdan itibaren) 1 metreküp kereste üretebilen ve kerestesinin metreküpü de yine ortalama koşullarda kavak kerestesi ile aynı değerlerde satılabilen bir ağaçtır. Elbet satış-fiyat ile ilgili durum zaman içerisinde farklılaşabilir.
Sonuç
Sonuç olarak paulownia hızlı büyüyen, baharda kocaman renkli çiçekleri ile dekoratif, kerestesi kaliteli, çiçeklerinde arıcılık için bol polen olan, yaprakları hayvan besleme amacı ile yüksek proteinli iyi bir orman tarımı (agroforesty) materyalidir.
Ancak her zaman tarımda kullanacağımız canlı materyali değerlendirirken bu canlının genotip (genetik yapı) ve fenotipini (mevcut çevre koşullarında bu genetik yapının ortaya çıkabilen özelliklerini) iyi bilmek gerekir. Aksi halde doğru olup olmadığı asla tam olarak belli olmayan bazı beyan ve taahhütler havalarda uçuşacaktır.
En temelinde tarımın (bitkisel ve hayvansal üretim) temel kuralını unutmamalıyız:
"Doğru canlı, uygun yer, doğru zaman, uygun metot"