*www.fci.be sitesinden alıntıdır

*Köpeklerde Kalça Displazisi

Özet

Kalça çıkığı kinoloji bilimi gelişmiş ve profesyonel yetiştiricilik yapılan ülkelerde en sıkı şekilde kontrol edilen kalıtsal rahatsızlıktır.
Travma ile ilgisi olmayan eklem hastalığı olarak orta-iri ve dev csseli ırklarda görülen bir rahatsızlıktır.
Displazi eklemlerin anormal gelişimi olarak da tanımlanabilir.  
Osteoartritis ve artrosis gibi eklem kıkırdağı,eklem kemiği ve eklem kapsulası hasarına yol açan hastalıklara yol açar.
Hastalığın oluşumundaki risk faktörleri yaş,ırk,büyüme hızı,beslenme şekli ve fiziksel antremanlarıdır.   

German Shepherd – 4 ay yavru

Kalça çıkığı –displazisi

Koksofemoral displazi insanlarda M.Ö.400 yıllarından buyana bilinen bir hastalıktır. Köpeklerde ilk olarak 1935 yılında büyüme dönemi ile birlikte koksofemoral eklemin sabitliliğini koruyamaması şeklinde tanımlanmıştır.  1950 li yıllarda bu hastalığın genetik yönü tespit edilmiş ve kontrolünde genetik olarak seleksiyon yapılmasının önemi vurgulanmıştır. Kontrol programlarında en çok dikkat edilen genetik hastalıktır.

Bu hastalıklar ilgili olarak bazı ülkelerde nasıl kontrol altına alındığı,sonuçların nasıl karşılaştırılacağı ve özellikle üretim için hayvan transferlerinde gözetilecek noktaların bilinmesi önemlidir.
  En önemli klinik belirti ağrı ve topallıktır. Bununla birlikte kas zayıflığı,hareket etmede güçlük gözlemlenebilir. Alman çoban köpekleri ve benzer büyüklükteki ırklarda 1 yaş civarında,dev cüsseli ırklarda 18 aylık yaşta iskelet sistemi büyümesi durduğu gözönüne alınarak röntgen muayenesi yapılmalıdır.
 Yeterli şekilde uygulanan röntgen muayenesi ile yanlış negatif veya pozitif sonuıçların oluşumu engellenebilir, Alman Çoban Köpekleri Klübü  40 yılı aşkın süredir bu kontrolleri uygulamaktadır. 
 .

 Uluslar arası Kinoloji Federasyonu (FCI) uluslar arası düzeyde aşağıdaki  sınıflandırmayı kabul etmektedir.:For Kalça Displazisi : A – Normal ; B – Transisyonell ; C - Hafif ; D - Orta ; E - Şiddetli

NEDENLER

Genetik nedenler başta olmak üzere çevre ve beslenme koşulları kalça displazisinin oluşumunda rol oynamaktadır. 
Genetik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. İnsanlardaki durumun aksine doğmasal bir problem değildir. Doğumla birlikte oluşması oldukça nadirdir ve çoğunlukla büyüme döneminde ortaya çıkar. Oluşumunda rol oynayan gen veya genler henüz tespit edilememiştir.  Genetik problemler kantitatif olarak şekillenir ve süregelen varyayonlara sahiptirler. Sadece populasyon genetiği çalışmaları ile tahmin edilebilir düzeydedir
üretimde kullanılan çevresel faktörler de gözardı edilmemelidir. 
bu noktada parazitler, yavrunun gelişimini olumsuz etkileyebilecek hastalıklar gibi durumların da gözardı edilmemesi gerektiğini belirtmeliyiz 

beslenme koşulları hastalığın gelişiminde önemli bir rol oynamaktadırlar
açıkça görülmektedir ki aşırı besleme,protein,enerji ve kalsiyum takviyeleri gibi kilo artışını tetikleyen beslenme şekli önemli rol oynamaktadır.

Aşırı besleme kemik gelişimini hızlandırır ve ırka ait büyüme hızından daha hızlı bir büyüme ile birlikte kemiklerin gelişiminin doğal şekli bozulur
aşırı besleme ayrıca vücut ağırlığı ile kemik gelişmi arasındaki oranı da etkiler ve gelişimini tamamlayamamış kemiklerin üzerine fazladan yük binmesine neden olur bu durum eklem bileşimine ve biyomekanik fonksiyon üzerinde olumsuz etkilere yol açar. 

Hızlı büyüme ve zayıf eklem gelişiminin kombinasyonu kıkırdak yapı üzerine etki etmekte ve biyomekniak zayıflıkla birlikte kıkırdak doku etrafında süngerimsi kemikleşme alanları oluşturmaktadır. Bu durumda eklem kıkırdağına yetersiz destek ile sonuçlanır. Vücut kütlesinin artış ile eklem kıkırdağı üzerindeki biyomekaniksel güçleri arttırmaktadır.

Gebe dişilerin beslenmesindeki hatalar da kısmen bu hastalığın gelişiminde rol oynamaktadır. Süt emen yavrularda ve 8-9 aylık yaşa kadar olan yavrularda kemik yapısı yetişkin köpeklerden farklılık arzetmektedir. 

bu konuda Kalsiyum gibi spesifik elementlerin oynadıkları rol bilinmektedir. Dev ırkalrın kalsiyum alımlaları sınırlandırılmalıdır. Aksi durumda kemiklerin anoırmal gelişimi ve iskelet patolojileri şekillenebilir.  

Aşırı Kalsiyum alımı kemik gelişiminde gecikmeye, osteklastik aktivite inhibisyonuna ve kıkırdak olgunlaşmasında gecikmeye neden olur. Ayrıca C vitamininin de rol oynayabileceği düşünülmektedir ancak tam olarak kanıtlanamamıştır. 

Beslenme düzenlenmesi bu hastalığın oluşum riskini yok etmez ancak doğru şekilde beslenme ile gelişiminin önlenmesinde yardımcı olabilir
erken yaşlarda aşırı fiziksel aktivite de  eklem gelişimi üzerinde negatif etkilere sahiptir.  Yüzme bu dönemde uygulanabilecek en uygun egzersiz şeklidir, tüm kaslar çalışırken vücut üzerine bir kuvvet uygulanmamış olur.

Belirtiler

Ana semptomlar ağrı ve topallıktır.

Klinik olarak kas gurplarında fonksiyon yetersizliği ile şekillenen kas atrofisi  saptanır. 

Bu problemler köpeklerin davranışları üzerinde de olumsuz etkilere yol açar ve agresyon gibi davranış anomaliteleri ortaya çıkabilir. 

Merdiven,sandalye,arabaya  inip çıkarken zorlanma gibi harekt güçlükleri gözlemlenebilir. Hastalar da hareket bozuklukları vardır ve ağrının olduğu tarafa yürürken ağırlık vermeme, sağlam tarafa yüklenme gibi belirtiler göze çarpar. Köpek sahiplerinin sorunun kalça displazisi olduğunu anlamaları uzun zaman alabilir. Birden akut şekilde gelişebilceği gibi yavaş yavaş ve uzun sürede de ortaya çıkabilir. 
 

Klinik olarak tırnaklarda anormal uzamalar ve patilerde yaralar da görülebilir..