%100 Doğa Outdoor Yaşam Etiği

Yazarlar

Anasayfaya git Sonraki yazara git Önceki yazara git
  • Kişi beğendi
  • Yazı Boyutu :
    Yazıyı Büyüt Yazıyı Küçült
  • Paylaş :

Bohçacılığın Altın Kuralları

Nejat Üner
info@yabantv.com

 

Bilinçaltından gelen suçluluk duygusu mudur nedir bilemiyorum ama beraber olduğum avcı arkadaşlarımın çoğu ve web sitelerindeki forumlarda yapılan yorumlarda bu ‘’bohçacı’’ kelimesine karşı bir küçümseme ,aşağılama ve  büyük bir antipati hissediyorum. Hatta şakalaşırken bile sanki suç yardakçılığı yapmışlar gibi ‘’seni gidi bohçacı seni’’ diye birbirlerini kızdırdıklarına şahit oluyorum avda veya av dışında. Güzel Türkçe’miz sanki bu kelimeyi bir türlü kabul edemiyor ve hazmedemiyormuş  gibi davranıyor. Wikipedia bile bunu çok daha güzel Türkçeleştirmiş. KAÇAK AVCI. Hakikaten bohçacı kelimesi çocukluğumda evimize yatak çarşaf ,masa örtüsü satmaya gelen gezgin Roman vatandaşlarımızı  hatırlatıyor bana nedense. İstanbul’da onlara ‘’bohçacı’’ derdik.

Peki bu kelime nereden geldi ve avcılık terminolojimize tuhaf bir şekilde nasıl yerleştirildi. Yaban TV olmasa idi böyle bir kelime avcının günlük hayatına girebilecek mi idi? Benimsendi mi? Hiç zannetmiyorum. Çünkü ciddi anlamda tüm Türkiye avcıları ve başka kurum ve kuruluş üyeleri tarafından da sevildiğini ve kullanıldığını pek zannetmiyorum. Çok küçük bir zümrenin kullanımında ve tekelinde. Bünye bir türlü ne kadar uğraşırsanız uğraşın kabul edemiyor bu kelimeyi. Hep gülünerek ve alay edilerek kullanılıyor. Yani kelimenin içeriği ve asıl söylemek istediği ve vermesi gereken mesaj bir türlü asıl anlamı ciddiye alınarak hiç kullanılmıyor veya kullanılamıyor.

Birde avcı olmanın yolu bohçacılıktan geçer diyenler de var. Sen tabii avcını adam gibi eğitmezsen, kanunların yanlış ve sakatsa, 2000 km yol gidip 2 tane keklik vuracaksın dersen, dünyada olmayan bir şekilde üç kişiyle domuz avı yaptırırsan, psikopatların eline silah verirsen bu tez doğrudur. Bazen gençler bizim nesli suçluyorlar asıl bohçacılar sizsiniz diye. Bu da doğrudur. Bugünün kriterlerine göre, zamanında yaptığımız avcılıkta bizim yaşımızdakilerin bohçacı sınıfına girmesi gerektiği doğrudur ama av boldu, avcı çok azdı ve şartlar öyleydi. Doğal bıldırcın curnatası beklerdik .Kırk yılda bir kere olduğu vakit de sınırsızca avlardık ama teyp kurup her geçeni her gün indirip de kırım yapmazdık. Ama hiçbirimizde derin soğutucuya 350-400 tane bıldırcını koymadık.(Ben bunu gözlerimle gördüm ve daha sonra da o kasabada elektrikler kesildiği için tüm bıldırcınlar koktu. Yani bunları avlayan da hayrını  göremedi).Kısaca bizler de bohçacı idik yani. Ama yaşamımızda her şeyin son derece hızla değiştiği gibi, iklimler değişti, hayvanların göç yolları değişti, insanların ahlakı değişti, velhasıl değişti oğlu değişti. Av azaldı, silahşorlar çoğaldı. Hele hele bu ülkenin insanının ahlak yapısı ve dünyayı algılaması çok farklı değişti. Çağdaş dünya insanlarının sahip olduğu evrensel norm ahlak yapısı bu ülkede çok farklı bir şekilde algılanmaya ve uygulanmaya başlandı.
 
 
KAÇAK AVCI veya KAÇAK AVCILIK.

Ne kadar hoş Türkçe kelimeler. Kullanılması gereken asıl kelimeler bunlar. Daha bunun gibi yüzlerce yanlış kullanılan uyduruk ve atmasyon avcılık ve silah terimleri var. Herkes kendine göre uyduruyor ve yazıyor. Hele hele bir silah yazarları var ki. Ne yazdıklarını anlamanın imkanı yok. Feet, yarda,inç, kendi uydurdukları bir yığın salata.Gerek yazılı basında ve gerekse de görsel basında Editörlük diye bir kurum vardır bunları düzelten ve dilbirliğini ve etimolojik uyumu sağlayan. İmlayı ve grameri zaten geçtim. Ülkenin eğitim seviyesi belli. Bunu artık konu bile yapmıyorum ama en azından avcılığı ve kullandığımız silahları konuşurken ortak dil birliğinin sağlanması şart anlaşabilmemiz için..

Şimdi gelelim bu ‘’bohçacı’’kelimesinin nereden geldiğine ve nasıl uydurulduğuna. Bu kelime  öyle damdan güm diye düşüp avcılık terminolojimize girmemiştir. Bu BOHÇACI kelimesi, İngilizce ‘’POACHER’’ kelimesinin(okunuşu ‘’pouçır’’) yuvarlatılarak ve bir şekilde deforme edilerek uydurulmuş bir halidir. Yani anlamsal bir karşılığı yoktur. İngilizce’de BOHÇA kelimesi çok farklı kelimelerle ifade edilmektedir. Zaten İngilizce’de bizim anladığımız anlamda bohçacı kelimesinin bir karşılığı da yoktur. Birileri hala gönderdim fişeği domuzun kazan dairesine diyor. Amerikan gavurcuklarının kullandığı bir tabirdir bu. Boiler house. Yani kalp ve akciğer bölgesi. Ateşin ve hayatın olduğu yer. Bu da yanlış ve aşağılık kompleksi kokan bir araklama.

Bohçacılık=İng:Poaching;Alm:Wilderei;Fr:Braconnage.

Poach kelimesinin çeşitli anlamları vardır.Örneğin poached eggs(kaynar suyun içine  kırılmış yumurta ama bizim çılbır değil.Çılbırda sarımsaklı yoğurt vardır.Yeme –içme yazarları ve gurmeler buna,sanki bir Türkçe kelime yokmuş veya uydurulamazmış gibi ‘’poşe’’ yumurta diyorlar) veya goal poacher(onsekiz içinde gol koklayıp atabilen fırsatçı golcüler) ama asla bohçacı anlamında değil ama evet ,KAÇAK AVCI anlamında.

Şimdi gelelim bohçacılığın uluslararası tanımlanmasına.

Uluslararası anlamda bohçacılık nedir?
Bohçacılık(kaçak avcılık), yabani bitki ve yabani hayvanların, ulusal ve uluslararası vahşi yaşamı koruma ve yaban hayatının yönetilme kurallarının ihlal edilerek ve  kanunlara karşı gelinerek ele geçirilmesi(avlanması demiyorum çünkü ille de avlamak şart değil) anlamına gelmektedir. Avlanma kurallarını ve kanunlarını ihlal edenlere ki bu ihlali yapanlar  kanunlarla çok şiddetle cezalandırılabilmektedir, bohçacı ve yapılan bu eyleme de bohçacılık denmektedir.
 
 
Aşağıdaki uluslararası tanımlamalara göre  eğer:

● Av hayvanlarının ve balıkların avlanma sezonu değilse ve özellikle de üreme sezonu süresi ava kapalı sezon olarak ilan edilmiş ve sizde bu süre içinde avlanmış iseniz veya avlanıyorsanız;

● Kanunen geçerli ve vergileri ödenmiş bir avcılık belgeniz yoksa;

● Bir yaban hayvanını kâr amacı için kanunsuz olarak avlamış, postunu yüzmüş, parçalara bölmüş veya bir bitkiyi sökmüş ve satıyorsanız;

● Herhangi bir yaban hayvanını kullanılması yasak bir silah ile ele geçirmişseniz;

● Herhangi bir hayvanı veya bitkiyi çitle çevrilmiş veya sahipli bir arazi üzerinde ele geçirmişseniz

● Herhangi bir hayvan üzerinde hak sahibi olan bir kişinin avını ele geçirdiyseniz;

● Avı ele geçirmek için kullandığınız madde insani bir madde değilse(yani hayvan için zararlı bir madde ise)

● Yabani hayvan veya bitki, herhangi bir ulusal veya uluslararası kanunla koruma altında ise(bunları yazmıyorum çünkü birçok uluslararası kanun var ve bu da ayrı bir konu) ve sizde bunu avlıyor veya ele geçiriyorsanız;

● Kullandığınız araçlar ve yöntemler ,projektör tutma, araba, deniz motoru, uçak, helikopter gibi yasaklanmış olan hareket halinde olan araçlarla avı kovalamak ve ele geçirmek ise,

● Yabani hayvanların hareketlerini ve davranışlarını veya göç yollarını tespit edebilmek için halka ,verici(transmitter) veya buna benzer aygıtlar takılarak takip edilen  bir yabani hayvanı avladıysanız

Siz mükemmel ve dört dörtlük bir bohçacısınız ve bohçacılığın altın kurallarını yerine getirmiş olursunuz.

Peki ulusal anlamda bohçacılık nasıl tanımlanmaktadır.?

Bunu da 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanununun Madde 2/27’si şöyle tarif etmektedir.
Yasa dışı avlanma: Bu kanun kapsamında korunan veya avına izin verilen yaban hayvanı türlerini; izin verilen yerler, belirlenen zamanlar, miktarlar dışında ve/veya zehirleyerek, tuzak ve kapan kurarak veya men edilen diğer usullerle canlı veya ölü ele geçirmeye çalışmak veya ele geçirmek, Çevremizin ve yaban hayatının korunması ve bunlarla ilgili kanunların anlaşılabilmesi ve önlemlerin alınabilmesi   için, insanları ve avcıları bohçacılığa iten dürtülerin ve nedenlerinin çok iyi bilinmesi gerekmektedir.
 
 
İnsanları(avcı olması şart değildir) bohçacı olmaya iten dürtüler nelerdir?

Bohçacılar hayvanları birçok nedenlerle ele geçirmeye çalışırlar. Giyecek yapabilmek için postunu ve derisini yemek için etini, kocakarı ilaçları ve mücevher yapabilmek için birçok organlarını ve  trofesini ele geçirebilmek için kuralları ve kanunları çiğnerler. Bazıları sırf kendilerini en usta avcı olarak gösterebilmek ve pazarlayabilmek için bohçacılık yaparlar. Bohçacılar sezon mezon dinlemeden bütün yıl boyunca riski en aza indirerek itliklerini yapmaya çalışırlar. Evcil hayvanların  çalınarak ele geçirilmesi bohçacılık olmayıp, düpedüz hırsızlıktır. Bu eylem tamamen ceza kanunun hükümlerine tabiidir. Yani bohçacılık yalnız yabani hayvanların kanunsuz olarak ele geçirilmesi eylemi  için kullanılan ve geçerli olan bir deyimdir.

Bohçacılığın ne olduğu hakkında bir genelleme yaparsak bunlar sırası ile:

1.Ticari kazanç hırsı
2.Evinde av etinin yenerek değerlendirilme isteği
3.Eğlenme  isteği(yani sırf eğlence için) ve bunun tatmin edilmesi
4.Belirli bir trofenin elde edilme isteği
5.Öldürme zevkinin tatmin edilme isteği
6.Kişinin kendisini ve mülkünü koruma içgüdüsü
7.Var olan avcılık düzenine isyan etme isteği
8.Bohçacılığı ananevi bir hak olarak görme isteği
9.Belirli kuralların ve kanunların yanlış yapıldığını iddia etme
10.Kurallara uyarak haksız avlanma isteği
 
Peki bohçacılık nasıl önlenebilir veya önlenebilir mi?

Önce ilgili  bölgenin bohçacılığa giren  ilgili kuralları muhakkak öğrenilmelidir. Örneğin çil avı yasaksa o bölgede bunun o sene avlanamayacağı muhakkak bilinmelidir.
.
● Bohçacılığı bölgenizdeki yerel yaban hayatını koruma memuruna  veya bohçacılıkla ilgili direk bir telefon hattı varsa veya çevreyi koruma ilgili yetkiliye hemen rapor edin.

●Yaban hayatının değeri ve kaçak avlanmanın yaratacağı tehlikeler hakkında arkadaşlarınızla ve çocuklarınızla konuşun, onlara bunun zararlarını sürekli olarak anlatın

● Daha sert ve güçlü, yaban hayatını koruma ile ilgili zorlaştırıcı önlemler talep edin

 Yaban hayatını ve çevreyi koruma yetkilileri tarafından desteklenen programlara okulları dahil etmek için yetkilileri zorlayın ve teşvik edin.

 ● Yerel gazete, radyo ve televizyonları bohçacılık konusunda programlar yapmaları için zorlayın
.
● Yasadışı yollardan elde edildiğinden şüphelendiğiniz av hayvanlarını satn almayın ve yemeyin
.
● Daha etkili yaban hayatı mevzuatının oluşturulması için uğraşın ve yetkilileri teşvik edin
.
● Yaban hayatı ile ilgili kanunların çıkarılmasını teşvik edin; var olanları iyileştirin ve güncelleyin, yeterli sayıda memurun istihdam edilmesini sağlayın, sert cezalar getirin ve bu konu ile ilgili hukuk ve yargı sisteminizi destekleyin.

 Bohçacıları tesbit edebilmek ve enseleyebilmek için ne yapılmalıdır?

Çok zor olsa da aşağıdaki  soruların cevapları ne kadar detaylı olarak cevaplandırılırsa, suçlular da o kadar kolay yakalanmaktadır. Köpek hırsızları içinde bu sorular geçerlidir. Sevgili Ali Birerdinç’in kulakları çınlasın. Çorbada tuzumuz olsun bari. Soluğu Bulgaristan ve Yunanistan’da alıyorlar kopoy hırsızları genelde.

Bohçacıyı şahsen tanıyor musunuz?
Tanımıyorsanız ama en azından gördüyseniz boyu, yaşı, ağırlığı, saçlarının ve gözlerinin rengini birazcık da olsa tarif edebilir misiniz?
Bohçacının kıyafetini söyleyebilir misiniz?
Bohçacı, nasıl bir tür bohçacılık yaptı veya yapıyordu?
Hiç hayvan ele geçirilebildi mi?
Kaç tane?
Nerede?
Hangi gün ve saatte?
Bohçacının bir aracı var mıydı?
Aracın plakasını alabildiniz mi?
Aracın yılını, modelini ve rengini tarif edebilir misiniz?
En son ne zaman ve nerede görülmüştü?
Araba hangi yöne doğru gidiyordu?

Bu yazı ile çok konuşulan, çok kullanılan ama çoğunluk avcının şu veya bu nedenle pek kullanmak istemediği BOHÇACI kelimesine etimolojik açıdan bir kişisel açıklama getirilmeye çalışılmıştır. Neden KAÇAK avcı veya KAÇAK AVCILIK demiyoruz da, çok avam olan BOHÇACI kelimesini benimsemeye veya benimsetmeye çalışıyoruz. Yoksa hakikaten çok mu avam bir toplum olduk? Hani avcılık kralların falan filan uğraşıydı. Onlar öyle avam konuşmazlar ki aralarında. Naber lan demezler? Nasılsınız derler? Yoksa bu toplum çok avamlaştı da bizim haberimiz mi yok?

Notlar:

1.Etimoloji:Sözcüklerin hangi kökenden geldiğini, tarihini araştıran dilbilim dalı, sözcük kökeni ve tarihi
2.Avam:Aşağı sınıftan sayılan halk
3.Gurme:lezzeti keşfetmiş, damak tadına sahip kişi.yemesini bilen”
Nejat Üner  nejatuner@hotmail.com
Gönder