%100 Doğa Outdoor Yaşam Etiği

Yazarlar

Anasayfaya git Sonraki yazara git Önceki yazara git
  • Kişi beğendi
  • Yazı Boyutu :
    Yazıyı Büyüt Yazıyı Küçült
  • Paylaş :

Hava Cıva

Ali Coşar - İsveç
info@yabantv.com

Milyonlarca insanın sağlığını ve çevreyi tehdit eden çok zehirli bir metal olan cıvaya karşı ilk küresel yasak 140 ülke arasındaki tarihi uzlaşmayla sonuçlandı. Birleşmiş Milletler Çevre Programı himayesinde 13 yıldır üzerinde çalışılan zaman zaman çökeceği, sonuç alınamayacağı sanılan inisiyatif: Cenevre'de 19 Ocak Cumartesi günü tüm gece süren toplantılarda sabaha karşı şafak vakti bağlayıcı kararlar alınarak bitti.

Altın madenciliği, elektronik eşya üretimi, pil, termometre, düşük enerjili ampuller ve diş dolgularındaki cıva kullanımının azaltılması, yasaklama ve sınırlandırmalar tartışıldı.

İnsanların sürdürülebilir geleceği için yeni bir sayfa açmak nihayet mümkün oldu.

Amerika'da cıva kullanımı ve ihracatı ile ilgili katı kurallar var zaten.
İsveç'te 2009 yılından bu yana diş dolgularında vb, cıva yasaklanmış durumda.

Avrupa Birliği’nin geri kalanı sıkı uygulamalar getirmeye çalışıyor. (Belçika, belli ölçüm aletlerindeki yasağı engelleyen tek ülke.)

Asya, Afrika ve Güney Amerika'da küçük ölçekli altın madenciliği cıva emisyonları 2005 yılından bu yana ikiye katlanmış durumda.

Birçok ülkenin bu konularda ulusal bir programı olmaması, diş dolgularında cıva ihtiva eden ''amalgam'' ın anlaşmaya dahil edilmemesi tartışıladursun…

Bu haber ileriye doğru atılmış çok önemli bir adım ve çevresel devrim olarak değerlendiriliyor.

Cıvanın insanlar üzerinde birçok olumsuz etkileri var:
Sinir sistemi bozukluklarına neden oluyor.
Beyin fonksiyonlarına zarar veriyor.
Alerjik reaksiyonlara, yorgunluğa ve baş ağrısına yol açıyor.
Üreme ile ilgili olumsuz etkileri görülüyor, (sakat doğumlar ve düşük gibi)

Cıva ihtiva eden ürünlerin, tüketicisi, hamile kadınlarda, bebeğin bağışıklık sistemini doğrudan tehlikeye sokuyor.

Öğrenme zorlukları, kişilik değişikliği, görme bozukluğu ve hafıza kaybı da cıvanın neden olduğu diğer rahatsızlıklardan.

Cilt beyazlatıcı birçok üründe cıva bulunuyor.

Dünya Sağlık Örgütünün açıklamalarına göre cıva vücutta şu organlara yığılıyor:

Cilde sürülen cıvalı krem, kan dolaşımıyla karaciğere taşınıyor ve ciğerde aylarca kalıyor. Oradan atıldığında safra kesesine geçiyor; bir kısmı burada emildikten sonra kalanı böbreklerde birikiyor. Kısacası vücuda giren cıva kolay kolay terk etmiyor ve insanı yavaş yavaş zehirliyor.

Peki, Sarıdır sallanır, dalında ballanır türü, bilmece bulmacaları aratmayan: Katı, sıvı ve gaz olup kılıktan kılığa giren, oda sıcaklığında dayanıklı! -40 derecede sıvı! Sıcakta kaldığında buharlaşarak gaza bürünen bu biricik metal! Nerede olur? Ne kadarına katlanırız?. Neden tehlikelidir?. Çevreye nasıl sızar?. Bu kadar zehirli bir maddeyi neden kullanıyoruz?

Besin zincirinde cıvayı en çok balık yoluyla vücudumuzda ''depoluyoruz''. Turna, sudak, levrek cinsi balıklar, yılanbalığı, bunların başlıcaları. Tükettiğimiz balık türü, oranı ve balığın yaşına göre bu miktarlar değişiyor.

Marina balıklar ve midye gibi deniz ürünlerinde de ağır metaller oldukça fazla. Otobur balıklardaki cıva oranı etobur balıklarla kıyasla daha az.

''Humuslu göller, sular'' diye adlandırılan koyu renkteki sulak alanlarda balık tutmak, ateşle oynamak gibidir…

Oltanıza takılan balık değil de, zehir oluyor artık…

Avrupa Birliğinin tespit ettiği en yüksek ''cıva sınırı'' oranlarına göre kilo başına:

Balıkta 0,5 miligram, (turna ve yılanbalığında, 1 miligram)
Katkı maddelerinde ise, 0,1 miligram…
İçme suyunda litre başına, 0,001 miligram cıva tolere edebiliyoruz.
Çevredeki cıvanın çoğu, fosil yakıtları (kömür, petrol) yakmamız sonucu oluşuyor. İnsan faaliyetleri sonucunda cıva atmosfer, göl, akarsu ve ekosistemlerinin bazı kısımlarında yoğunlaşmaktadır. Atmosferde oluşan cıvanın havada bir yıl kalabildiği söyleniyor. Bazen, doğal yollardan yayılan aşırı cıva miktarına da rastlıyoruz. İzlanda'daki yanardağ patlaması sonrası yapılan ölçümlerde bu çok net olarak görüldü.

- Özellikleri ve dayanıklı olması nedeni ile cıvanın kullanım alanı oldukça geniş ama, düşük enerji ampullerinde neden cıva kullanılır? Bu soruya cevap veren henüz yok.

- Kremlerde kullanımda amaç güzelleşmek ise, bunu herkes ister, çok insani bir duygu. Fakat sağlığımıza bu kadar zarar veren bir metal yerine kullanılacak başka şeyler olmalı…

- Diş dolgularındaki amalgam ayrı bir dert. Bu dolguları aldırma, onlardan kurtulma aynı zamanda cıvanın vücuda yayılma riskinin en yüksek olduğu andır.

Önemsiz anlamında, ''hava cıva'' deyimini sıkça kullanırız. Orada neden cıva kullanılır? O da ayrı bir tezat …
Akdeniz'de yetişen, '' sığırdilligiller'' familyasından olan, ''hava cıva'' adında şifalı bir bitki var. Bu da işin teselli tarafı olsun bari...

Gönder