Av köpekleri, avcılık yaşamımızın ayrılmaz bir parçası olarak hayatımızın her daim en üst mertebelerinde yerini alır. Av köpekleri ile aramızdaki bu sarsılmaz bağ, bizlerin avdan aldığımız hazı doyumsuz noktalara taşıyarak avcılık değerlerimizi zenginleştirir. Onlarla yapılan avlar ayrı bir değer taşırken, onlarsız bir çok avın da önemi olmaz. Bu değerli hayvanlarla bazen on yılın üzerindeki birlikteliğimizi en yakınımızla dahi uzun süreli ve iç içe geçirmediğimiz olabilir.
Bizler için çok önemli olan bu hayvanları değerli kılmak ise, ona duyulan saygının, verilen emeğin ve şüphesiz ki sevginin yüceltilmesi ile mümkündür. Avcı bu değeri idrak etmiş, bunun bilincine vararak adeta onu kutsamış kişidir.
Bu anlamda köpeğin değerini bilmeyeceğini düşündüğümüz kişilere köpeğimizi emanet edemeyiz, hediye ya da satışını yapmayız. Bu durum bazı koşullarda yeterince avcı olmayana ve köpeğin av eğitimini veremeyecek olana satmamak şeklinde de kendini gösterir.
Bizler için bu denli önemli olan av köpeklerimizin seçiminde, değerlemesinde ve varılan yargı ile zaman arasındaki bağın önemi ayrıca ortaya çıkar.
Her şeyden önce yavru seçiminde bilinen bazı hususları hatırlayarak sonraki aşamalardaki ölçütlere yer vermeye çalışalım;
- Av köpeği avcıdan alınır.
- Köpeğin anne-baba ve sülalesi avcı olmalıdır.
- Yavru alınacak çiftin en az iki yaşını doldurmuş olması gerekir.
- Anne babanın şecere kayıtları bulunmalıdır.
- Anne ve baba ırk değerlemesinde en az iyi derece almalıdır.
- Tüm bunlara rağmen yavruların karakter yapıları, fizikleri, zekaları ve ava olan yatkınlıkları farklı olacağından yavru seçiminde kendi kriterlerimizi belirlememiz önemlidir.
- Dişi ve erkek bireyin seçimi çok ayrı biyolojik, fiziksel ve karakter özellikleri göstereceğinden öncelikle bu tercihin netleşmesi gerekir.
- Fermalı av köpekleri vahşi doğada avcı konumundadır. Bu anlamda barındırıldığı ortamlar karakterine uygun yeterlilikte olmalıdır.
- Köpekle ilgilenmeye, zaman ayırmaya, ona değer vermeye ve onu yeterince ava götürmeye hazır olmalıyız.
Bu koşulların uygun olduğunu düşündüğümüzde aileye yeni bir bireyin katılımına karar vermiş sayılırız. Bu aşamadan sonra yavrular arasındaki en uygun bireyi seçmek önem arz eder. Bu önemli hususu şu alt maddeler halinde toplayabiliriz;
- Yukarıdaki ilk beş madde sabit kalmak koşulu ile,
- Yavrunun zeki ve uyanık olmasına,
- Fiziksel ölçüt ve gelişiminin ırkının özelliklerine sahip olmasına.
- Hırslı olmasına,
- Mücadeleci olmasına,
- Cesur olmasına,
- Kardeşlerin arasında lider olup olmamasına bakılır.
Bu kriterler kişiye göre değişebilse de, ava yansıyan yönü ile yukarıda ifade ettiğimiz yedi madde önem arz eder.
Yavru seçiminden sonra köpeği tanıma süreci çok dikkatli yapılan gözlemlerle sürmelidir. Bu süreç köpeğimizi değerlendirmede ve onun hakkında doğru kararları alabilme açısından son derece önemlidir. Bu süreçte köpeğimizle devam etme ya da birlikteliğimizi sürdürmeme noktasında çok ciddi kararlar alırız. Bu denli önemli bir süreç olmasına rağmen genellikle bu süreçte çok yanlış değerlemeler yapılması konuyu daha da önemli hale getirmektedir.
Her şeyden önce bu sürece iki farklı açıdan yaklaşmak gerekir;
1. Fermalı Av Köpeğini değerlemede erken tespit ölçütleri.
2. Fermalı Av köpeğini değerlemedeki yeterli süreç ölçütleri.
Bazı Fermalı Av Köpekleri avcı olma noktasındaki verilerini çok kısa sürede açığa çıkartırlar. Bu onları değerlemede önemli bir fırsattır. Bu tür köpekler kısa süreli olmakla beraber dördüncü aydan itibaren av eğitimlerinde ve uygulamalarında belirgin bir başarı gösterirler. Altı alık bir dönemde ise tek başına rahatlıkla ava götürülebilecek bir gelişmeyi sağlarlar. Bu onlar için genetik miraslarının bir lütfudur. Bu özelliklere sahip bir eniğin varlığı avcı için büyük bir şanstır. Bununla beraber öncelikle temel itaat eğitimlerinin bu süreçte verilmesi gerekir.
İkinci maddeye konu köpeklerin ise ava başlamada her zaman bir kırılma noktaları vardır. Buradaki süreç köpeğin özelliklerine göre farklı ve uzun bir zaman seyri içerir. Bu sürecin köpekle av yapılan ikinci sezonun sonuna kadarki süre olarak değerlendirilmesinde yarar vardır. Bu süreç içerisinde yeterlilik gösteremeyen, ava yatmayan köpeklerle olan bağın koparılmasında fayda vardır. Bu kesin karar, uzun yıllar av yapmayı düşündüğümüz köpeğimize gereksiz bir bağlılığında önceden kopartılmasıyla bizlere kazanç sağlayacaktır. Yıllarca yeterli av yapmayan bir köpeğe tahammül etmeye çalışmak ancak zaman kaybı olacaktır.
Bununla birlikte bu süreçten sonra da köpeğimizin av yapması muhtemeldir. Fakat asla birinci seçenekteki köpeğin performansına ulaşılması beklenmemelidir.
Tüm bu iki farklı bakış açısı için gerekli süreçte yaşanabilecek ve köpeğin bilinç altına yerleşebilecek hata ve korkular köpeği çok iyi tanımakla ve ona zaman ayırarak, ilgilenerek ve eğiterek düzeltilebilecektir. Bu anlamda köpeği yanlış değerlendirip elden çıkarmakta bilinçsiz bir tercih olacaktır. Avcının köpeğini ve ona ırkından yansıyan genetik özellikleri bilerek doğru tespitler yapması ve bu anlamda sabırlı olması çok önemlidir. Şüphesiz bu önemli kararı almak hata yapmamayı gerektirir ve avcı bu kararı kendisi verecektir.
En iyi av köpeklerine sahip olmanız dileğimle,
Saygılar sunarım.