Kuğu denildiği zaman beyazı akla geldiğinden, ''Siyah Kuğu'' deyimi, ihtimal dışı, vuku bulması imkansız olaylar için kullanılıyor. Bu deyime siyaset, bilim, teknoloji ve özellikle ekonomide sıkça rastlanır.
Toplumlar kırılgan, insanoğlu da kırılabilir olduğundan, olmaz dediğiniz şeyler olur ve ''Siyah Kuğu'' her an çıkıp gelebilir.
Antik çağda ''bütün kuğular beyazdır'' deyimiyle ”karşıtı yok” anlamında bir metafor kullanılırdı.
Kim derdi ki, İzlanda'da yanardağ patlayacak ve bütün Avrupa'da uçak trafiği felç olacak! İmkansız olan oluveriyor.
Birinci dünya savaşı.
1929 ekonomik depresyonu.
PC sistemi, internet, google arama motoru.
11 Eylül saldırısı.
Anayasa kitapçığını fırlatmadan finansal kriz doğması, ''Siyah Kuğu'' örnekleridir.
Beklenmedik, inanılması, kestirilmesi zor ve toplumu derinden etkileyen vakalar…
Bazen kuğu, karabatak gibi bir görünüp bir kaybolur.
Ondan sonra kalabalıkça bir uzmanlar ordusundan rasyonel açıklamalar bombardımanı başlar...
Ekonomide ”Siyah Kuğu”ya iyi bir örnek, özellikle hayatını riskleri hesaplayarak kazanan insanlara çok önemli bir bakış açısı getirdiği söylenen, Lübnan asıllı Amerikalı profesör Nassim Taleb’dir.
Vadeli opsiyon ve türev piyasasının önemli aktörlerinden olan ''Talep'', Amerika'daki finansal krizi önceden gören adam, diye şu yakınlarda Türkiye'de neredeyse göklere çıkartıldı. Ceketinin rahatlığından, dilinin güzelliğine, akla hayale gelmeyecek övgüler dizildi Taleb’e. Kendisine özgüvenin ikonu haline getirilen ''Davranışı destan'' bir adam oluverdi!
Batılı ekonomi yazarları piyasalarda ''Siyah Kuğu''dan söz ettikleri zaman Amerika'da başlayıp dalga dalga yayılan finansal kriz, tam da Talib’in kaşifi olduğu vadeli opsiyonlar nedeni ile patlak vermişti.
Krizden sonra Wall Street'in en çok eleştirilen akıl hocalarındandı (Ekrem abi, bu krizden sen de etkilendiysen hiç şaşmam).
Kendimize bir illüzyon oluşturup, tarihi kolay açıklanan ya da hiç açıklanamayacak hale getiririz.
Bilgiye değer veriyormuş gibi yapıp ''seçkin-aydın'' elitin açıklama modellerine fazla bel bağlar, bildiğimizi okuruz...
Dünyayı sarsan insanlık tarihindeki olumlu-olumsuz gelişmeler, hep bu önceden göremediğimiz olayların sonucudur.
"Taleb"e haksızlık etmemek gerekir. Amerika'da tüketim çarkı dönsün diye verilen konut kredilerinin güçlü bir finansal sistemi nasıl çökerttiğini anlaşılır bir dilde anlattı o.
Çoğu ekonomlar ve bankacılar, sofistike matematik formülleri ile bir fantezi dünyasında yaşarlar.
Kim bilir, belki de risklerden oluşan bir ''Siyah Kuğu'' sürüsünün işletmecileridir bunlar.
Göremedikleri, kestiremedikleri ani durumlar için geliştirdiği riskten, endişeden para kazanma modeli hesaplarında da ''Siyah Kuğu'' kitabının yazarının hakkını teslim etmek gerekir.
1700'lü yıllarda Avustralya'da siyah kuğuların olduğu anlaşıldı. Gerçekten imkansız denilen şeyin doğada olduğu görüldü.
Örneğin Tunus’ta ''Siyah Kuğu'' kılığında bir manav kendisini yaktı! Böylece Arap çöllerinde de bu kara kuşun olduğu görüldü.
Sonra domino oyunu geldi aklımıza. Bu kuşun Nil nehrinde yüzdüğünü görenler oldu. Talep, bu tür gerilimlere karşı görünmeyen sanal mal varlığımızı sigorta ettirme türü uzmanlık hesaplarında usta!
Gelecek hep rasyonel ve hesaplı kitaplı geldiğinden artık bu siyah kuşun sıkça kanat çırpacağına alışacağız.
Ekrem abi,
Hep,''Erkekte olsa,dişi de olsa,Aslan Aslandır''dersin ya!.
Bankacı:''Hava iyi olduğu zaman şemsiyeyi borç verir,yağmur yağmaya başladığı zaman geri ister'' sözünde kulağımda küpe zaten.
Kanatlarının alt kısmından başlayıp kırmızı gagasının ucunda biten beyaz şeridi, turuncu mu desem, kahve rengi mi desem, gözleri...
110 ila 140 Santime varan boyu...
3 -9 kilo arası ağırlığı ile, göçmeyi sevmeyen, öttüğü zaman avazı çok uzaklardan duyulan bu siyah kuşa, ''Mor Gözlüm'' diyelim mi?
Kuğu,bütün kültürlerde,güzellik ve ışık sembolü.
Apollo'nun kutsal kuşu...
Ölümden korkmadığı için hastalara güç ve moral vermenin,simyagerlikte de özgürlük ve temizliğin sembolü olmuş.
Moskova'da,Kuğu mimarili,''Sheremeteyevo'' havaalanı binası ise yolculara kol kanat gerip onları korusun inancıyla tasarlanmış.
Siyah ta olsa,beyaz da olsa; Kuğu Kuğudur...
Sen,tersyüz edilen şeylere,genç Kuğuların eti lezzetlidir diyenlere aldırmazsın zaten..