%100 Doğa
  • Kişi beğendi
  • Yazı Boyutu :
    Yazıyı Büyüt Yazıyı Küçült
  • Paylaş:

Fermalı Av Köpeği Eğitimi

Burak Kabakçı, YABAN okurları için ZORUNLU APORT'u yazdı.

Fermalı Av Köpeği Eğitimi

Geçtiğimiz yıl DKÜYD tarafından Almanya'dan gelen 9 VDH hakemi
tarafından yönetilen "sonbahar üretim izni imtihanlari" nda, köpeğim
zorda olsa sazda yaralı ördeği arayıp getirme etabını tamamlamak üzere
idi. yorgun olduğundan isteksiz adımlarla finiş'e yani bana doğru
gelirken ördeği tam ağzından bırakacaktı ki ben alttan alıp işlemi
tamamlamasını sağladım. benden hemen önce Naci Yılmaz'ın yurtdışında
eğittiği köpeği kilo olarak bir hayli ağır olmasına rağmen bu işi son
derece nizami, coşkulu ve ölçülü bir şekilde tamamlamıştı. hakem, iki
köpeğin çalışmasıın gördükten sonra kısa bir yorum yaptı "Naci'nin
köpeğine aport öğretilmiş. Burak'ın köpeği ise içgüdüsel aport
ediyor". ciddi şekilde sarsıldım. ne yapmalıydım, nasıl yapmalıydım.
bu işin artıları nelerdir.

İmtihanın hemen ardından yaşının küçük
olmasından dolayı imtihana sokmadığım Xander vom Bruch(Heiko) nun
babası KS Heiko vom Osterberg'in yetiştiricisi Dr. Albert Lemmer ile
yemekte sohbete koyulduk. köpeğimi çok begğendiğini ve onu iyi
yetiştirirsem emsalsiz bir hayvan olacağını söyledi. "ava götürme,
zorunlu aportu öğret", "kulağını cimcikle ve materyali ağzıyla
tutmasını sağla". bunları söyledi bana. ben ise "evet, tamam, tabi"
diye cevaplarken söyledikleri arasında bağlantı kurmaya çalışıyordum.
ancak sizinde düşüneceğiniz gibi bunlardan bir sonuç çıkarmak mümkün
değildi.
 

Alman misafirlerimizi uğurladıktan birkaç gün sonra keklik sezonu
açılışı için yola koyulduk. 72' lik delikanlı Fransa'nın ünlü
yetiştiricisi Josef Marten'de bu yolculukta bize eşlik etti. misafir
olduğumuz bey'in köpeğinin aport sorunu olduğunu öğrenince Josef
köpeği görmek istedi. 3 yaşında güzel bir kurzhaar dişi idi bu köpek.
kopegi oturduğumuz verandada ayakustu sevip okşadı önce. daha sonra
kendisi diz çöktü, köpeği ise yüzü karşı istikamete bakacak şekilde
bacaklarının arasında kalacak şekilde oturmasını sağladı. sol eli ile
köpeğin kulağını baş parmağı ve orta parmağının tırnakları ile sıkmaya
başladı. köpek bir süre sonra hafifce canı yandığından ağzını açmaya
başladı tam o meyanda "APORT" deyip diğer elinde bulunan tahta
parçasını köpeğin ağzına vermesiyle kulağını cimciklemeyi kesti. köpek
hafif bir şok geçiriyordu. böyle birşeyi hiç yaşamamıştı. muhtemelen
şöyle düşünüyordu "kulağımın acısı tahta parçasını tutunca geçiyor"
"aport" kelimesi ile de bu bağlantıyı kurmuş oluyordu. en az 8-10 kez
bu işlem ard arda tekrarlandı. artık köpek kulagına dokunulmadan da
"APORT" kelimesini duyduğunda tahta parçasınına kendisi uzanıp
alıyordu. zaman zaman "almasam ne olur" dercesine almamayı denese de
Josef kesinlikle taviz vermiyordu. işlemin sonu ise "bırak" kelimesi
ile bırakmaya dünden razı olan köpeğin tahta parçasını bırakması idi.
tam 10 dk sonra köpek  Josef'in 2 mt uzakta eliyle tuttuğu nesneyi
"aport" kelimesi ile büyük bir istekle tutup, "bırak" komutu ile
bıraktığını görmek benim köpek eğitimi ile ilgili olan bilgilerimi
altüst etmiş, bu konuda zihnimde adeta bir devrim yaşıyordum. o çılgın
köpek adeta büyülenmişti. komut almak için Josef'in gözünün içine
bakıyordu. hemen kısa bir bilgi alış-verişinin ardından zihnimde
herşey yerli yerine oturmuştu.
 

zorunlu aport, köpeğin kendi isteği ve insiyatifiyle değilde, işi
sahibi için görev adlederek yerine getirmesidir. bu öğretinin benim
bildiğim 3 yolu vardır. ilki yazımın başında tarif ettiğim sistemdir.
bir diğer sistem son yıllarda Amerika'lıların geliştirdiği bir
sistemdir ki, bir masa düzeneği üzerine köpeğin iki tırnağı arasından
geçen bir ipe bağlı makara sistemidir. üçüncü yöntem ise ilk yönteme
benzer. ilk yöntemin hayvanhakları konusunda denetime takılabileceği
ihtimaline karşı ben size 3. yöntemi elimden geldiğince anlatmaya
çalışacağım.
 

bu eğitime başlayacak köpek 6 aydan küçük olmamalıdır. o yaşa kadar da
kesinlikle at-getir oyunu oynatılmamalıdır. zorunlu aport eğitiminin
hazırlığı için sol yanda yürüme eğitimi ve "otur" eğitimi
verilmelidir.
 

köpeğimizin 6 ayını doldurmuş, "otur" komutunu ve tasma ile
yanıbaşınızda çekmeden gezme eğitimini nizami verdiğinizi varsayarak
bundan sonra ne yapılması gerektiğini detaylı bir şekilde anlatmaya
çalışacağım.
 

1.aşama: köpeğinize "otur" koutunu verip karşınızda oturmasını
sağlayın. elinizde birkaçyüz gramdan ağır olmayacak ağırlıkta ve
takriben 20-25 cm uzunluğundaki bir tahta parçası, aportbox,
ahşapdumbell tarzında bir materyali halihazırda bulundurun. bu
materyali köpeğin burun hizasına elinizle getirin ve diğer elinizle
aortlarını sıkarak ağzını aralamasını sağlayın. hızla cismi ağzına
götürün ve "APORT" deyin. alt ve üst çenesini ellerinizle kavrayın ve
bırakmamasını sağlayın. 2-3 sn sonra yavaşça ağzından alırken " BIRAK"
deyin. bu işlemi kısa aralıklarla  4-5 kez tekrarlayın. eğer ağzındaki
cismi komut vermeden bırakmak isterse sert bir şekilde "TUT" deyip
ellerinizle tutmasını sağlayın. 2-3 hafta sürecek eğitim sürecinin en
zor ve hassas kısmı bu aşamayı atlatmaktır. günde en fazla 10 dk bu
eğitim ile uğraşın. köpeğiniz işlemi iyi bir şekilde yaptığı anda
ogünki eğitimi bitirin. bu çalışmanın neticesinde köpeğiniz cismi
gösterip "APORT" emrini duyduğunda kendiliğinden cismi ağzıyla
tutmalı, "BIRAK"  dediğinizde de bırakmalıdır.
 

2.aşama: köpeğinize "OTUR" komutunu verin. cismi köpeğin burnundan 50
cm kadar uzakta tutun ve "APORT" komutunu verin. kendiliğinden uzanıp
almalıdır. eğer yapmazsa ensesinden cisme doğru çekip almasını
sağlayın. "BIRAK" koutunu vermeden bırakmaya kalkarsa hemen sertleşin
"SIKI TUT" tutmasını sağlayın. elinizi çenesinin altından geçirin ve
bunu yaparken dahi cismi ağzında sıkıca tutmasını sağlayın. kuralları
ihlal etmeyi deneyecektir. kesinlikle taviz vermeyin. ilk aşamadaki
gibi doğru yaptığında hemen onu onore edin, sevin ve eğitimi bırakın.
bu aşama sonunda komutu aldığında 50-100 cm uzağa uzanıp elinizden
cismi almalı, oturmalı ve "BIRAK" dediğinizde cismi size teslim
etmelidir.
 

3.aşama: köpeğinize "OTUR" komutunu verdikten sonra 50 cm  kadar
uzakta tuttuğunuz cismi almasını sağlayın (komut ile). tasmasına bağlı
kayış ile yanınızdan cisim ağzında iken köpeğinizi yürütün.ağzından
bırakmasına kesinlikle mahal vermeyin. gözünüz hep onda olsun.15-20 mt
hızlı adımlarla bu şekilde yürüttükten sonra aniden durup, sizin
durmanızla birlikte köpeğinizin oturmasını sağlayın ve yine "BIRAK"
komutu ile cismi ağzından alın.
 

4.aşama: köpeğinize "OTUR" komutunu verin. cismi onun sizin cismi
bıraktığınızı görebileceği şekilde 8-10 mt ileriye götürüp bırakın.
tekrar köpeğinizin yanına gelin, kayışından tutun (kesinlikle oturur
pozisyonu bozmasın). diğer elinizle cismin istikametini göstererek
"APORT" komutunu verin. komut ile birlikte köpeğiniz ile birlikte
koşar adım cisme doğru gidin. cismin başına gelir gelmez komutu
tekrarlayın ve yerden cismi almasını sağlayın. eğer tereddüte düşerse
köpeğin başını cisme doğru eğin ve yardım ederek yerden almasını
sağlayın. hemen aynı istikamete geri dönün ve başladığınız noktaya
gelin. köpeğiniz otursun ve cismi ağzından teslim alın.
 

5. aşama: köpeğinizin tasmasına 15 mt civarı uzunluğu olan bir ip
bağlayın ve köpeğinizi oturtun. 8-10 mt ileriye onun yine görebileceği
biçimde bir cisim koyun(kullandığınız materyalleri sık sık
değiştirin). köpeğin yanına gelin, elinizle cismi gösterip "APORT"
deyin. daha önceki aşamalarda istenilen sonuç elde edilmiş ise, köpek
gidip onu alacaktır. gitmezse hemen tasmasından çekip götürün ve 4.
aşamadaki işlemi tamamlayın. gittiğini kabul edelim; cismi almasıyla
ucunu elinizde tuttuğunuz ipi kontrollü ve tempolu bir şekilde çekip
köpeğin cisimle birlikte gelmesini sağlayın. oturtup "BIRAK" komutu
ile ağzından alın.
 

NOT:köpek komutları harfiyen yerine getirmek mecburiyetinde hissetmeli
ve üzerindeki yoğun baskı hep hissetmelidir. komut asla
ikiletilmemeli, tek bir kezde yerine getirilmesi sağlanmalıdır. asla
taviz vermeyin. yapmadığı anda varlığınızı sert bir şekilde ensesinde
hissettirin.her aşamayı layikiyla öğrenmesi günde 10 dk sürecek
antrenmanlarla 3-4 günü bulabilir. sabırlı, kararlı olun ve disiplini
asla elden bırakmayın. her aşama iyi bir şekilde yapılıyor olsa bile,
bir sonraki aşamaya geçmeden en az 3 gün tekrarlanıp
pekiştirilmelidir.
 

6. aşama: 5.aşamadaki işlemin aynısını tasmasındaki ipi çıkartarak yapın.
 

7. aşama: bu kez birbirinden farklı ağırlıkta ve farklı elementlerden
oluşan 3 adet materyali aralarında 1m uzaklık olacak şekilde yine 8-10
m uzaklıktaki bir yere yerleştirin. köpeğinizi emir-komuta sırasına
göre gönderin. ilk cismi nizami bir şekilde getirdikten sonra yine
aynı komutu verin ve 2. cismi getirmesini sağlayın ve sonrada
sonuncusu. eğer 2.de tereddüt ederse hiç taviz vermeyin. hızla köpeği
götürün ve aldırıp başlanılan noktaya getirin.
 

8. aşama: köpeğinizi bu kez otluk bir bölgeye götürün. onun
göebileceği bir şekilde cismi aynı mesafelerdeki bir uzaklığa götürün.
komut verin ve klasik işlemi tamamlatın.
 

9. aşama: aynı otluk bölgede 8. aşamadan farklı olarak cismi köpeği
oraya götürmeden saklamış olun.istikamet gösterip komutla gönderin,
gidip arayacaktır. 1 dk içinde bulamazsa gidip bulmasında yardımcı
olun. akabinde köpekle birlikte ve hızla başlama noktasına geri dönüp
periyodik işlemi tamamlayın.
bu aşamayı daha sonra nesnelerle değil, daha önceden avlamış olduğunuz
bıldırcın, culluk, tavsan ve ordek gibi avlarla yapın. kullanacağınız
avları buzluktan çıkardıysanız mutlaka buzlarının tamamen çözülmesini
bekleyin. aksi takdirde köpeğin dişlerine temas eden soğuk onun avı
isteksiz taşımasına veya yarı yolda bırakmasına neden olabilir.
başarılı bir öğrenim sürecinin ardından köpeğiniz eğitimini
tamamlamıştır. zorunlu aportu iyi bir şekilde öğrenen köpek aport
işini bir görev adleder. hava ve bölge şartları ne kadar zor olursa
olsun hızla ve şevkle size istediğinizi getirecektir. öğrendiği yegane
işlevin avı size teslim etmek olduğundan aı sıkmak, gevelemek veya
oynamak aklının ucundan bile geçmez. hek hedefi size avı hemen verip
bu baskıdan kurtulmak olacaktır. bu eğitim köpeğinize hükmetmenizi ve kontolu herzaman elinizde
tutmanızı sağlayacaktır. eğitim hususunda ve köpek psikolojisi
konusunda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olmayan avcılar bu eğitimi
yardım almadan yapmamalıdırlar.zira bu teknik ileri düzey
yetiştiricilerin kullanabileceği bir yöntemdir.aksi takdirde
köpeğinizin sizden uzaklaşmasına sebep olabilirsiniz. köpek doğası ve
yaradılışı gereği yaptığı hatadan en fazla 1,5 sn den önce uyarılmalı
ve müdahale edilmelidir. eğer 1,5 sn'den sonra uyarır, azarlar ve
cezalandırırsanız bunu asla anlamayacak ve geçmişte bilip
öğrendiklerini de unutmasına sebep olunacaktır.


geçtiğimiz yıl 2 yaşında emsalsiz güzelliklte bir köpeğin kötü
eğitimden dolayı bıldırcını getirmek bir yana kaçırıyor bunu
yaparkende bıldırcını yiyordu. 15 günlük bir eğitimin ardından köpek
yemeyi düşünmek bir yana dudaklarının ucuyla uçarcasına getirmeye
başladı. ANCAK, eğer köpeğiniz yetişkin bir köpek ise ve daha önce
içgüdüsel klasik at-getir yöntemi ile bu işi memnun kalmadığınız bir
şekilde yapıyor ise ve zorunlu aportu öğretmek istiyorsanız daha önce
bu komut için kullandığınız kelimeyi asla kullanmayın. yeni bir kelime
seçin ve onu kullanın. böylece köpeğinizin aklına eski kötü
alışkanlıkları gelmez ve yeni dersini aklı karışmadan daha rahat bir
şekilde öğrenir.
 

av sezonda köpeğiniz ile birlikte kazasız belasız ve bereketli
geçmesini dilerim.

 

0/1500
Gönder


Yaban TV’yi artık twitter’dan da
takip edebilirsiniz

İstanbul Çok Bulutlu Çok Bulutlu
Ankara
Parçalı Bulutlu
-1°
İzmir
Açık
16°
Adana
Açık
18°
Antalya
Açık
18°